Nhiều gia đình đi qua cùng một con đường: cha mẹ sang thăm con vài lần, mỗi lần khai rằng sẽ quay về, và đều quay về thật. Rồi tới một lúc, gia đình lập hồ sơ bảo lãnh — tức là khai điều ngược lại.
Hai việc ấy không mâu thuẫn về đạo lý, nhưng chúng nằm trong cùng một hồ sơ lịch sử và được đọc cùng nhau.
Đổi ý định không phải là vấn đề
Một người hoàn toàn có thể muốn về ở thời điểm này và muốn ở lại vào thời điểm khác.
Hoàn cảnh thay đổi: sức khoẻ, việc làm, việc gia đình, con cái sinh ra — tất cả đều là lý do bình thường.
Không hệ thống nào coi việc đổi ý định theo thời gian là sai, vì nếu vậy thì không ai chuyển từ thăm sang định cư được.
Thứ được xét không phải là việc ý định đổi, mà là việc lời khai ở mỗi thời điểm có đúng với ý định tại chính thời điểm đó hay không.
Ranh giới nằm ở đâu
Ranh giới nằm giữa việc đổi ý sau đó và việc khai sai ngay từ lúc khai.
Nếu lúc xin thăm, ý định thật là đi thăm rồi về, thì lời khai ấy đúng — dù về sau mọi thứ đổi khác.
Nếu lúc xin thăm, ý định thật đã là sang rồi ở lại, thì lời khai ấy sai ngay từ đầu, và đó là chuyện khác hẳn.
Chỉ có người khai biết mình thuộc trường hợp nào, và chính vì thế nguyên tắc khai trung thực mới quan trọng tới vậy.
Hai hồ sơ được đọc cùng nhau ra sao
Hồ sơ thăm thân cũ và hồ sơ bảo lãnh mới đều nằm trong lịch sử của cùng một người.
Người đọc hồ sơ mới có thể thấy các lần nhập cảnh trước, thời gian lưu trú thực tế, và những gì đã khai khi đó.
Một lịch sử trong đó cha mẹ luôn về đúng hạn là một lịch sử nhất quán, và nó nói tốt cho hồ sơ mới chứ không nói xấu.
Ngược lại, một lần ở quá hạn trong quá khứ là một dữ kiện sẽ được nhìn thấy, và nên được nêu cùng lời giải thích thay vì chờ bị hỏi.
Khi hồ sơ bảo lãnh đang chờ mà cha mẹ muốn sang thăm
Đây là tình huống điển hình của trang này: hai hồ sơ nói hai ý định ngược nhau đang cùng tồn tại.
Nó không bị loại trừ về nguyên tắc, vì muốn thăm nhau trong lúc chờ là điều tự nhiên.
Nhưng nó phải được khai: có hồ sơ bảo lãnh đang chờ thì khai là có, và việc đánh giá thuộc về cơ quan tiếp nhận.
Giấu chuyện đó đi mới là vấn đề, và nó biến một tình huống bình thường thành một vấn đề về trung thực.
Vì sao phần ràng buộc của cha mẹ hay bị hiểu nhầm
Ở hồ sơ thăm thân, cha mẹ lớn tuổi thường được cho là có ràng buộc yếu vì đã nghỉ làm.
Nhưng ràng buộc không chỉ là công việc: nhà cửa, người thân còn ở lại, nghĩa vụ chăm sóc, và cả thói quen sống cả đời ở một nơi.
Ở hồ sơ bảo lãnh thì ngược lại, những ràng buộc ấy không còn là điểm cộng vì hồ sơ đang khai việc chuyển hẳn.
Cùng một dữ kiện đọc theo hai hướng khác nhau ở hai loại hồ sơ — đó chính là trục mà cả trang này nói tới.
Điều hay bị bỏ sót: cha mẹ cũng là người nộp
Trong hồ sơ bảo lãnh cha mẹ, người con làm phần lớn công việc giấy tờ, nên cha mẹ dễ thành người đứng ngoài.
Nhưng lời khai là lời khai của chính cha mẹ, và trách nhiệm về tính chính xác của nó thuộc về họ.
Vì vậy cha mẹ nên được đọc và hiểu những gì hồ sơ nói thay mình, trước khi ký bất cứ thứ gì.
Đây không phải hình thức: nếu có buổi phỏng vấn, người ngồi trả lời sẽ là họ chứ không phải người con.
Điều bài này không hướng dẫn
Không hướng dẫn cách trình bày lịch sử đi lại để nó trông thuận hơn.
Không gợi ý nên xin loại hồ sơ nào trước loại nào để dễ hơn, vì đó là câu hỏi phải trả lời bằng ý định thật chứ không bằng chiến thuật.
Không nêu thời gian chờ, tỉ lệ, hay quy định của nước nào.
Nếu trong lịch sử có phần thực sự khó — ở quá hạn, từng bị từ chối, từng khai không khớp — hãy hỏi luật sư di trú tại nước tiếp nhận trước khi nộp.
Câu hỏi thường gặp
Đổi ý định từ thăm sang ở lại có bị coi là gian dối không?
Không, nếu ở mỗi thời điểm lời khai đúng với ý định tại chính thời điểm đó. Vấn đề chỉ phát sinh khi lời khai sai ngay từ lúc khai.
Lịch sử thăm thân ảnh hưởng tới hồ sơ bảo lãnh thế nào?
Một lịch sử luôn về đúng hạn là lịch sử nhất quán và nói tốt cho hồ sơ mới; một lần ở quá hạn là dữ kiện sẽ được nhìn thấy và nên được nêu kèm giải thích.
Đang chờ bảo lãnh mà xin thăm có phải khai không?
Có. Việc tồn tại hai hồ sơ không bị loại trừ về nguyên tắc, nhưng phải khai là mình có hồ sơ đang chờ; giấu đi mới là vấn đề.
Cha mẹ có cần đọc hồ sơ do con làm không?
Có. Lời khai trong hồ sơ là lời khai của chính cha mẹ, và nếu có phỏng vấn thì người trả lời cũng là họ chứ không phải người con, nên họ phải hiểu rõ mọi điều đã khai.
Cha mẹ người Việt đang ở thăm con có nộp hồ sơ ở lại ngay được không?
Tuỳ nước. Có nơi cho chuyển diện trong nước, có nơi bắt phải về Việt Nam nộp. Việc nộp ngay sau khi vào có thể bị hỏi về ý định lúc xin thị thực, nên hỏi luật sư trước khi đi.
